ดาวพุธถอยหลัง (水逆) คืออะไร? ปี 2569–2570 ตรงกับวันไหน
ช่วงนี้ใครๆ ก็พูดถึง "ดาวพุธถอยหลัง" หรือ "水逆" แต่จริงๆ แล้วมันคืออะไร และเกี่ยวกับชีวิตเราไหม บทความนี้แยกให้ชัดระหว่าง ข้อเท็จจริงทางดาราศาสตร์ กับ ความเชื่อ
ข้อเท็จจริง: ดาวพุธไม่ได้ถอยหลังจริง
ดาวพุธโคจรไปข้างหน้าตลอดเวลา สิ่งที่เราเห็นว่า "ถอยหลัง" เรียกว่า การเคลื่อนที่ถอยหลังปรากฏ (apparent retrograde motion) เป็นภาพลวงตาจากตำแหน่งที่เรามองจากโลก ดาวพุธอยู่วงใน โคจรเร็วกว่าโลก เมื่อมันวิ่งแซงโลก ในสายตาเราดาวพุธจะค่อยๆ เลื่อนถอยหลังเทียบกับดาวฉากหลังอยู่ช่วงหนึ่ง เหมือนนั่งรถแล้วมองรถอีกคันที่ขับแซงผ่านไป เกิดประมาณ 3–4 ครั้งต่อปี ครั้งละราว 3 สัปดาห์
ตารางวันที่ ปี 2569–2570
| เริ่มถอยหลัง (ปรากฏ) | กลับเดินหน้า | ระยะเวลา |
|---|---|---|
| 26 ก.พ. 2569 | 21 มี.ค. 2569 | ราว 23 วัน |
| 30 มิ.ย. 2569 | 24 ก.ค. 2569 | ราว 24 วัน |
| 24 ต.ค. 2569 | 13 พ.ย. 2569 | ราว 20 วัน |
| 10 ก.พ. 2570 | 3 มี.ค. 2570 | ราว 22 วัน |
| 11 มิ.ย. 2570 | 5 ก.ค. 2570 | ราว 24 วัน |
| 7 ต.ค. 2570 | 28 ต.ค. 2570 | ราว 21 วัน |
ตอนที่เขียนบทความนี้ (31 ต.ค. 2569) ดาวพุธอยู่ในช่วงถอยหลังปรากฏ และจะกลับมาเคลื่อนไปข้างหน้าราววันที่ 13 พ.ย. 2569 ตัวเลขเป็นค่าที่คำนวณจากตำแหน่งดาวจริง เทียบกับประกาศของ สดร. หรือปฏิทินดาราศาสตร์ก่อนอ้างอิง
ในโหราศาสตร์ตะวันตก บางคนเชื่อว่าช่วงดาวพุธถอยหลัง การสื่อสาร เทคโนโลยี และการเดินทางมักสะดุด จึงไม่ควรเซ็นสัญญาสำคัญ ในโซเชียลภาษาจีนเรียกว่า “水逆” (shuǐnì อ่านว่า สุ่ยนี่) และคนใช้พูดเล่นเวลาเจอเรื่องโชคร้าย ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ยืนยันว่าส่งผลต่อชีวิตจริง และไม่มีแรงทางฟิสิกส์ที่ทำให้เป็นเช่นนั้น
ถ้าอยากดูดาวพุธเอง
ดาวพุธอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มาก มองเห็นได้ยาก ต้องดูช่วงหลังตะวันตกดินหรือก่อนตะวันขึ้นในจังหวะที่มันอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์พอสมควร และขอบฟ้าต้องโล่ง ใช้หน้า "คืนนี้ท้องฟ้า" ของเว็บนี้เช็กได้ว่าคืนไหนเห็นดาวพุธและต้องมองไปทิศไหน
ดาวพุธถอยหลังเกิดบ่อยแค่ไหน?
ประมาณ 3–4 ครั้งต่อปี ครั้งละราว 3 สัปดาห์ จึงเป็นเรื่องปกติของวงโคจร
ถอยหลังจริงหรือไม่?
ไม่จริง เป็นภาพลวงตาจากการมองจากโลก ดาวพุธเคลื่อนไปข้างหน้าตลอด